Bài viết được biên dịch từ blog Udemy.
Với việc khả năng tiếp cận trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi cách chúng ta làm việc, giá trị của các kỹ năng mềm ở con người đang trở nên rõ nét hơn. Khi AI đảm nhận các tác vụ tốn thời gian như tinh giản quy trình hoặc tự động hóa các công việc nhàm chán, chính các kỹ năng của con người như giao tiếp, thấu cảm, sáng tạo và tư duy phản biện mới là thứ tạo nên những công ty mà mọi người muốn làm việc và là nơi đổi mới thăng hoa. Những kỹ năng mềm này giúp chúng ta xây dựng các kết nối thực thụ, hợp tác hiệu quả và định hướng việc sử dụng AI hướng tới những kết quả phục vụ mục tiêu của công ty, nhân viên và khách hàng của họ.
AI mang lại tiềm năng to lớn, nhưng không phải không có những lỗ hổng. Được xây dựng bởi con người, AI có thể thừa hưởng các định kiến và thiếu đi sự tinh tế, trí tuệ cảm xúc và sự tự phát vốn định nghĩa nên sự tương tác đích thực của con người. Để sử dụng AI hiệu quả, các nhà lãnh đạo phải hướng dẫn đội ngũ của mình cách kết nối các khả năng của công nghệ với những đặc điểm khiến chúng ta trở nên độc bản. Một buổi hội thảo trực tuyến gần đây của Udemy Business đã khám phá lý do tại sao việc định hướng trong kỷ nguyên AI đòi hỏi phải chú trọng gấp đôi vào các kỹ năng mềm — và cách các nhà lãnh đạo có thể củng cố kỹ năng mềm của nhân viên để phát triển trong thời đại AI. Dưới đây là năm thông tin chuyên sâu từ buổi hội thảo về tầm quan trọng của các kỹ năng mềm ngay cả khi việc sử dụng AI ngày càng tăng.
1. Các công cụ AI cần sự dẫn dắt từ kỹ năng mềm của chúng ta
Không giống như máy móc được vận hành bởi dữ liệu và logic, con người phát triển dựa trên sự kết nối cảm xúc và nhận thức xã hội. Các kỹ năng như sự thấu cảm và giao tiếp cho phép chúng ta hiểu được những sắc thái mà các thuật toán bỏ lỡ, khiến chúng trở nên thiết yếu trong thời đại AI.
Đây là lý do tại sao kỹ năng mềm sẽ vẫn là trung tâm của các nơi làm việc trong tương lai:
• Sự thấu cảm xây dựng niềm tin: AI có thể dự đoán và phân tích, nhưng nó không thể thực sự thấu cảm. Sự thấu cảm cho phép chúng ta nhìn thế giới từ góc nhìn của người khác, thúc đẩy niềm tin và sự hiểu biết mà không hệ thống AI nào có thể giả mạo được. Điều này khiến sự thấu cảm trở thành một kỹ năng quan trọng trong việc định hướng các ứng dụng AI như dịch vụ khách hàng, chăm sóc sức khỏe hoặc cộng tác nhóm.
• Tư duy phản biện để đưa ra quyết định tốt hơn: Trong khi AI có thể xử lý dữ liệu để cung cấp thông tin chuyên sâu, việc đánh giá các đầu ra một cách phản biện, đặt câu hỏi cho các giả định và đảm bảo các quyết định phù hợp với các tiêu chuẩn đạo đức và con người là tùy thuộc vào con người. Tư duy phản biện là thứ biến thông tin thành các chiến lược kinh doanh đúng đắn.
• Sự sáng tạo phá vỡ khuôn mẫu: AI có thể tạo ra các ý tưởng và thậm chí bắt chước các phong cách nghệ thuật, nhưng sự sáng tạo thực sự còn sâu sắc hơn thế. Đó là về việc diễn giải cảm xúc, kể những câu chuyện chân thực và khơi nguồn sự đổi mới. Việc kết hợp AI với sự sáng tạo không máy móc của con người đảm bảo các kết quả sẽ tạo ra sự cộng hưởng như mong đợi thay vì tạo ra cảm giác gượng ép.
2. Trí tuệ cảm xúc là yếu tố thay đổi cuộc chơi trong Kỷ nguyên AI
Trí tuệ cảm xúc (EI, hay thường được gọi là EQ) — khả năng thấu hiểu, quản lý và sử dụng cảm xúc hiệu quả của chúng ta — là cốt lõi của nhiều kỹ năng mềm. Lấy sự thấu cảm làm ví dụ. Đó là cách chúng ta hiểu cảm xúc của người khác mà không áp đặt định kiến của riêng mình. Trong khi AI có thể dịch ngôn ngữ hoặc tóm tắt phản hồi, nó thiếu đi sắc thái cảm xúc để phát hiện sự mỉa mai, các đặc điểm văn hóa lạ lẫm hoặc toàn bộ sức nặng trải nghiệm của một ai đó. Con người, được trang bị EI, có thể lấp đầy những khoảng trống này, đảm bảo các tương tác với đồng nghiệp, khách hàng hoặc một đại lý AI vẫn có ý nghĩa. Các nhà lãnh đạo có EI mạnh mẽ sẽ được trang bị tốt hơn để xây dựng niềm tin với đội ngũ của họ và định hướng vai trò của AI trong tổ chức. Bằng cách kết hợp EI và tư duy phản biện, họ có thể lãnh đạo một cách minh bạch, hiểu được những cách sử dụng AI tốt nhất trong công ty và thúc đẩy sự hợp tác mà không làm tổn hại đến các giá trị nhân văn.
3. Sự giám sát của con người rất quan trọng để ngăn chặn định kiến của AI
AI không hoàn hảo — nó chỉ tốt bằng chương trình lập trình ra nó. Các định kiến được cài cắm có thể dẫn đến các kết quả đầy rẫy những sai sót và sự thiếu nhạy cảm về văn hóa. Ví dụ, một số công cụ dịch thuật AI có thể gặp khó khăn với các phương ngữ vùng miền (như tiếng Pháp ở Pháp so với tiếng Pháp ở Canada) hoặc những khác biệt tinh tế trong tông giọng giữa các nền văn hóa. Đây là lý do tại sao sự giám sát của con người là một thành phần quan trọng trong việc sử dụng AI, và là điều mà các nhà lãnh đạo nên ưu tiên trong bất kỳ chương trình học tập AI nào. Những chuyên gia được trang bị nhận thức văn hóa và trí tuệ cảm xúc sẽ giúp tinh chỉnh cách AI phục vụ các đối tượng khác nhau, đảm bảo các đầu ra phù hợp với tính bao trùm, đạo đức và sự liên quan. Ngoài ra, cách chúng ta thiết kế các câu lệnh (prompt) cho các công cụ AI tạo sinh có thể quyết định sự hiệu quả của chúng. Quy trình này, được gọi là kỹ thuật đặt câu lệnh (prompt engineering), đang trở thành một kỹ năng then chốt. Nó đòi hỏi sự kết hợp giữa tính chính xác về kỹ thuật và trí tuệ cảm xúc.
4. Kỹ năng mềm xây dựng các sự tích hợp AI tốt hơn
Các doanh nghiệp ưu tiên kỹ năng mềm kết hợp với AI có thể tìm thấy giá trị lớn hơn trong việc sử dụng AI của mình — không chỉ ở việc tăng năng suất, mà còn ở sự gắn kết của nhân viên và tính xác thực của thương hiệu.
Đây là cách thực hiện:
• Kết hợp AI với sự sáng tạo của con người: Sử dụng AI như một đối tác hình thành ý tưởng nhưng hãy để sự phán đoán và tính xác thực của con người dẫn dắt. Dù sử dụng AI để thiết kế các chiến dịch tiếp thị hay động não các chiến lược kinh doanh mới, sự chạm tay của con người luôn hiện hữu sẽ đảm bảo tính xác thực cho các giá trị thương hiệu và nhu cầu của khách hàng.
• Thúc đẩy các trải nghiệm khách hàng dựa trên sự thấu cảm: Thay vì tự động hóa dịch vụ hỗ trợ khách hàng một cách mù quáng, các doanh nghiệp có thể đào tạo các đội ngũ sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ — chứ không phải sự thay thế — cho các tương tác chân thực, giàu trí tuệ cảm xúc.
• Thích ứng với khán giả toàn cầu: Các công ty sử dụng AI thành công biết cách địa phương hóa các đầu ra của AI. Họ chú ý kỹ đến các khác biệt văn hóa để xây dựng niềm tin ở các thị trường đa dạng.
5. Lãnh đạo bằng tính nhân văn thông qua AI
Các nhà lãnh đạo đóng vai trò then chốt trong cách đội ngũ của họ thích nghi với AI. Khuyến khích sự cởi mở với đổi mới trong khi vẫn duy trì sự tập trung vào các giá trị ưu tiên con người sẽ tạo nên sự khác biệt cho sự tích hợp AI thành công của một công ty so với những công ty gặp khó khăn trong việc sử dụng AI hiệu quả.
Những nhà lãnh đạo giỏi nhất phải đặt ra những câu hỏi hóc búa:
• Việc sử dụng AI này có phù hợp với các giá trị đạo đức của công ty chúng ta không?
• Chúng ta có đang hỗ trợ nhân viên phát triển các kỹ năng mềm mà họ cần để phát triển song hành cùng công nghệ không?
• Chúng ta có đang ưu tiên các mối quan hệ và niềm tin hơn là các lối tắt hoặc tiết kiệm chi phí không? Bằng cách ủng hộ tư duy phản biện, sự thấu cảm và tính minh bạch, các nhà lãnh đạo có thể đảm bảo tổ chức của họ đạt được sự cân bằng giữa đổi mới và tính xác thực.
Một tương lai được định nghĩa bởi sự cộng tác giữa con người + máy móc
Khi chúng ta nhìn về một tương lai nơi sự thông thạo AI là công việc cốt lõi như kỹ năng sử dụng máy tính, có một điều rõ ràng là: Tương lai của công việc không phải là con người đối đầu với máy móc — đó là con người làm việc bên cạnh máy móc. AI có thể xử lý các tập dữ liệu lớn và tăng tốc các quy trình, nhưng chính các kỹ năng mềm của chúng ta mới đảm bảo tác động của công nghệ vẫn tích cực, có đạo đức và đậm chất nhân văn.
Sự thấu cảm, sáng tạo và trí tuệ cảm xúc sẽ là những lợi thế cạnh tranh định hình cho các doanh nghiệp đang điều hướng trong quá trình tự động hóa. Bằng cách đan xen những yếu tố đậm chất nhân văn này vào các chiến lược AI, các tổ chức sẽ nổi bật trong một thị trường đông đúc, xây dựng các mối quan hệ bền chặt hơn và sự trung thành lâu dài với nhân viên và khách hàng của mình.
Cuộc cách mạng AI đã đến — nhưng chính sự chạm tay của con người mới giúp các công ty phát triển trong đó. Hãy xem toàn bộ buổi hội thảo trực tuyến: Nhân tố Con người: Phát triển các Kỹ năng Mềm Thiết yếu trong Thời đại AI để biết thêm các thông tin chuyên sâu về cách bổ trợ việc áp dụng AI của công ty bạn bằng sức mạnh của các kỹ năng mềm.
